Kunstmatige intelligentie en robotica: visie en realiteit

Kunstmatige intelligentie (KI) en robotica behoren nu tot de onderzoeksgebieden die zich het snelst ontwikkelen. Het idee van de constructie van een kunstmatig, mechanisch wezen is eeuwenoud. Huidige onderzoekers hebben als langetermijndoel een voetbalelftal van robots te creëren dat in 2050 op het wereldkampioenschap alle menselijke elftallen moet verslaan.

Intelligentie simuleren

Het begrip “artificial intelligence”, in het Nederlands onnauwkeurig weergegeven als “kunstmatige intelligentie”, ontstond in 1956 in de VS. Computerprogramma’s moesten menselijke intelligentie nabootsen. In de jaren ’60 van de vorige eeuw werd getracht programma’s te ontwikkelen die bij het oplossen van problemen een menselijke denkwijze zouden hanteren. Met behulp van expertsystemen moest vakkennis op computers beschikbaar worden gesteld aan iedereen. Dergelijke onderzoeken leidden onder meer tot de conclusie dat menselijke kennis niet simpelweg op logische denksystemen kan worden overgedragen.

Het huidige KI-onderzoek is daarentegen gericht op concrete en systematische toepassingsgebieden en boekt aanzienlijke resultaten. Schaakprogramma’s kunnen nu alleen nog door de beste schakers ter wereld verslagen worden. Kunstmatige neuronale netwerken zijn de eerste hard- en softwaresystemen die over een beperkt leervermogen beschikken. Dankzij patroonherkenning, van afbeeldingen of klankpatronen van de menselijke spraak, wordt de communicatie met machines steeds eenvoudiger. Daarnaast kunnen technische systemen hiermee echter ook beter worden afgestemd op een mensgerichte omgeving.

Robots en avatars

Robotica is als het ware toegepaste KI die geautomatiseerde handelingen flexibel maakt. Sensoren nemen de omgeving waar en actoren, zoals elektrische of hydraulische aandrijvingen, zetten de intelligent aangestuurde bewegingen om. Kunstmatige, met de computer gecreëerde personen, avatars, fungeren voor ons als “virtuele robots”. Ook zij slagen echter nog niet voor de Turing-test, die in 1950 werd opgesteld door de Britse KI-pionier Alan Turing om kunstmatige intelligentie te kunnen vaststellen.

Robots wijzen museumbezoekers de weg

PETRA en PETER heten de twee robots die in het HNF bezoekers naar de gekozen onderdelen van de tentoonstelling leiden en hen uitleg geven. Beide zijn in korte tijd de publiekslievelingen geworden in het grootste computermuseum ter wereld.

Andere bezienswaardigheden zijn de toneelspelende RoboThespian, die filmscènes naspeelt of de bewegingen van degene die vóór hem staat, nadoet en computerspel PainStation. En dan is er nog Vincent, een robot die portretten tekent.

Video van PETER