Interfaces: communicatie met de machine

Raakvlakken tussen mens en machine zijn te vinden op de meeste gebieden van het menselijk leven. Telkens wanneer wij een machine bedienen, maken wij er gebruik van. Wanneer we het tegenwoordig over ‘interface’ hebben, gaat het echter om de engere betekenis van interactieve informatie-uitwisseling tussen mens en kunstmatige systemen.

Beeldscherm, toetsenbord en muis

Aangezien computertechniek steeds verder doordringt in alle aspecten van het leven, wordt een optimale vormgeving van deze raakvlakken steeds belangrijker. Toen de ontwikkeling van de computer begon, stond de functionaliteit van de machine centraal. Het leren kennen van de bediening ervan vergde veel inspanning en was nauwelijks afgestemd op de waarnemings- en handelingsmogelijkheden van de mens. Ook nu nog gebruiken wij, ondanks de technische vorderingen, met beeldscherm, toetsenbord en muis nog steeds alleen onze ogen en handen om met de computer te communiceren.

Spraak, mimiek en gebaren

Het doel van de ontwikkeling van nieuwe interfaces is niet alleen het scheppen van betere arbeidsomstandigheden voor de gebruikers, maar ook het aanzienlijk sneller en efficiënter maken van de informatieoverdracht ten opzichte van conventionele methoden, zoals toetsenbord en muis. Daarvoor moet de communicatie tussen mens en machine zo mensgericht en persoonlijk instelbaar mogelijk worden gemaakt; de techniek moet dus worden afgestemd op de behoeften en mogelijkheden van de mens.

Voor natuurlijke en intuïtieve interactie met kunstmatige systemen moeten zowel de zintuigen als de communicatiemiddelen van de mens, zoals spraak, mimiek en gebaren, direct worden aangewend. Nieuwe interfaces moeten in de nabije toekomst deze menselijke eigenschappen kunnen herkennen en interpreteren en daarop gepast kunnen reageren. Nu al zijn er beeld- en spraakverwerkingssystemen of haptische interfaces in gebruik voor commerciële doeleinden.

Voor de verdere ontwikkeling van multifunctionele interfaces mogen ook de invloed van internet en de amusementssector met zijn pogingen bewegen en voelen in virtuele ruimtes mogelijk te maken, niet onderschat worden.